مهدی گیلانی

آقای احمدی نژاد هفته گذشته طی سخنانی در همایش جهان بدون صهونیسم، خواستار محو رژیم صهیونیستی از روی نقشه جهان شد. در پی این موضعگیری رئیس جمهور، موجی از محکومیت این سخنان در جهان ایجاد شد، به طوری که بعد از 8 سال برای اولین بار سفرای ایران در 18 کشور جهان همزمان برای ارائه توضیح به وزارت خارجه کشورهای محل ماموریتشان احضار شدند و حتی روسیه ، ونزوئلا ، هند و چین نیز که ایران در دور جدید دیپلماسی هسته ای خود خواهان همراهی آنها ست، نیز این سخنان را محکوم کردند، و شورای امنیت سازمان ملل نیز به اتفاق آرا بیانه ای صادر کرد که طی آن سخنان آقای احمدی نژاد را مخالف تعهدات بین المللی دانست. فارق از درست یا غلط بودن سخنان رئیس جمهور آن چیزی که اهمیت دارد آن است که موضع گیری ایشان مخالف اصول اولیه سیاست ورزی است. در دیپلماسی و سیاست مفهومی به نام هزینه – فایده  مطرح است: بر اساس این اصل فایده عمل سیاسی باید هزینه آن را توجیه کند. این که رئیس جمهور یک کشور صرفا با سخنان خود که هیچ گونه فایده ای به جز ایجاد شور لحظه ای در میان مخاطبان نخواهد داشت، هزینه های زیادی را بر دستگاه دیپلماسی کشور تحمیل کند، نشان دهنده ی چیزی نیست جزء کارشناسانه نبودن متن های سخنرانی، به طور کلی فلسفه ی تشکیل شورای امنیت کشورها که محلی برای جمع شدن بزرگان و نخبگان دیپلماسی کشور است همین تخمین هزینه و فایده ی عملهای سیاسی دولت مردان و در پی آن انتخاب کم هزینه ترین و پر فایده ترین عمل است. در غیر این صورت انتظار دیگری از سخنرانی و هر عمل سیاسی دیگری که از این کانال عبور نکرده باشد نمی توان داشت. ایجاد این دید در میان کشورهای دنیا که ایران برای محو اسرائیل در پی دستیابی به بمب هسته ای است، در حالی که کشور در بزرگترین آزمون دیپلماتیک خود در 27 سال گذشته به سر می برد کار کارشناسی شده ای به نظر نمی رسد. بهتر آن است که سیاست مردان ما از تجربه کردن ذائقه ی بین اللملی دست بردارند و به کارشناسان اعتماد کنند.